«Хан Қорық» жастар фестивалінің есебі

2016-жылғы 15 тамыздан бастап 19 тамыз аралығында Оңтүстік Қазақстан облысында «Хан Қорық» жастар фестивалі өтті.

Фестиваль Шымкент – Түркістан – Сайрам-Өгем мемлекеттік ұлттық табиғи паркі – Шымкент бағдары бойынша өтті. Фестиваль қатысушылары жастар, Қазақстан ЖОО-ның студенттері және QazaqGeo-нің мүшелері болды. Фестиваль 15 тамызда басталды, қатысушылар Шымкент қаласынан Түркістанға қарай беттеді. Түркістан жолында қатысушылар бірнеше тарихи ескерткіштерге барды.

«Хан Қорық» жастар фестивалінің есебі

2016-жылғы 15 тамыздан бастап 19 тамыз аралығында Оңтүстік Қазақстан облысында «Хан Қорық» жастар фестивалі өтті.

Фестиваль Шымкент – Түркістан – Сайрам-Өгем мемлекеттік ұлттық табиғи паркі – Шымкент бағдары бойынша өтті. Фестиваль қатысушылары жастар, Қазақстан ЖОО-ның студенттері және QazaqGeo-нің мүшелері болды. Фестиваль 15 тамызда басталды, қатысушылар Шымкент қаласынан Түркістанға қарай беттеді. Түркістан жолында қатысушылар бірнеше тарихи ескерткіштерге барды.
Фото: q-g.kz
Фото: q-g.kz
2016-жылғы 15 тамыздан бастап 19 тамыз аралығында Оңтүстік Қазақстан облысында «Хан Қорық» жастар фестивалі өтті.

Фестиваль Шымкент – Түркістан – Сайрам-Өгем мемлекеттік ұлттық табиғи паркі – Шымкент бағдары бойынша өтті. Фестиваль қатысушылары жастар, Қазақстан ЖОО-ның студенттері және QazaqGeo-нің мүшелері болды. Фестиваль 15 тамызда басталды, қатысушылар Шымкент қаласынан Түркістанға қарай беттеді. Түркістан жолында қатысушылар бірнеше тарихи ескерткіштерге барды.

Бірінші аялдама Домалақ ана кесенесі болды. Домалақ ана Ұлы жүздің ата-бабасы болып есептеледі. Оның шынайы есімі - Нұрила, ол Мақтым Ағзым қожаның немересі, сондай-ақ Бәйдібектің жұбайы. Халық әңгімелеріне сенетін болсақ, Нұрила бүйрек бетті, мықты әйел болған, сондықтан оны басында Дихнат мама, кейін Домалақ ана деп атап кетіпті, Домалақ ана парсы тілінен Қасиетті ана деп аударылады.
Домалақ ана кесенесіне барған соң, біз Бәйдібек ауданындағы «Ақмешіт» үңгіріне бардық. Осы үңгірдің тереңдігі 25 метрді құрайды. Аңыз бойынша осы үңгір 10-мыңдық әскер үшін баспана болды. Қазіргі таңда осы жер көптеген адамдардың қажылыққа баратын жеріне айналды.

Келесі аялдама Шаян ауылындағы Аппақ Ишан кесенесі болды. Кесене ХІХ ғасырдың ескерткіші болып табылады. Кесене мешіт-медерсе болып ежелден қызмет етті, бүгінгі таңда кесене мұражай ретінде қызмет етуде, сондай-ақ кесенедегі мешіт қазіргі уақытқа дейін әрекет етуде.

Аппақ Ишан кесенесіне барған соң, фестиваль қатысушылары Арыстанбаб кесенесіне келді. Арыстанбаб - суфизмді қолдаушы, танымал, қасиетті Қожа Ахмет Яссауидің ұстазы. Кесене дәліз, сиыну бөлмесі және Арыстанбабтың өзі және басқа да қасиетті сенімді адамдары жерленген бөлме сияқты бірнеше бөлек бөлмеден тұрады.

Фестивальдің бірінші күнінің соңғы аялдмалары көне қалалар Отырар мен Сауран болды. Отырар - Ұлы Жібек жолында маңызды стратегиялық нысандардың бірі болған, Қазақстанның көне қалаларының бірі. Сондай-ақ, Отырар моңғол басқыншылығы кезінде 6 ай ішінде Шыңғысханның қоршауына төтеп берді. Бүгінгі таңда қаладан тек қираған үйінділер ғана қалды. Сауран - ең танымал сауда қалаларының бірі. Қала Ұлы Жібек жолының бөлігіне айналды. Фестивальдің алғашқы күні осындай оқиғаға толы болды.

Фестивальдің екінші күні де қызықты өтті. Алғашқы барған нысанымыз Қожа Ахмет Яссауидің кесенесі болды. Қожа Ахмет Яссауи – ақын, уағыздаушы, бүкіл әлемнің мұсылмандары арасында өте әйгілі тұлға, сондай-ақ Орта Азияда ислам уағыздаушысы. Қасиетті сопы оқиғаға толы өмір кешіп, 67 жасында көз жұмды. 1385- жылы Темірланның бұйрығымен оны жерлеген жерде Қожа Ахмет Яссауи кесенесі салынды. Кесене негізгі сегіз бөлмеден тұрады, олар өзара күмбезі бар бас бөлемемен біріктірілген, онда әйгілі Тайқазан тұр. Сонымен қатар кесене аймағында Темірланның шөбересі Рабиға Бегім сұлтанның кесенесі, Есім ханның кесеңесі, кітапханада да орналасқан. Сондай-ақ кесене маңайында Қожа Ахмет Яссауидің үйі, жер асты мешіті мен монша орналасқан.

Фестивальдің екінші күні, Х.А.Яссауи атындағы ХҚТУ-да өткен студенттік конференциямен аяқталды. Конференция барысында студенттер өз ЖОО-мен таныстырды.

Үшінші күні фестиваль қатысушылары Оңтүстік Қазақстан облысы, Ордабасы ауданы, Темірлан ауылындағы Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы спорт-мұражайына барды. Қажымұқан Мұңайтпасов – танымал қазақ күресшісі мен цирк артісі. Бірнеше рет, 1908, 1909, 1911, 1913 және 1914-жылдары кәсіпқойлар арасындағы классикалық күрес бойынша әлем чемпионнаттарының жеңімпазы болды. Ол - француз күресі бойынша әлем чемпионы дәрежесіне ие болған, әлем, ресейлік, өңірлік чемпионаттарда, содан кейін суперауыр салмақтар арасындағы классикалық күрес бойынша жалпы одақтық чемпионаттарда көп рет жеңімпаз болған алғашқы қазақ. Әр түрлі сынамалы елу шақты марапаттар мен медальдардің иесі.

Мұражайдан соң фестиваль қатысушылары Сайрам-Өгем МҰТП-нің таулары жағына қарай жылжыды. Ұлттық парк Өгем, Қаржантау, Боролдайтау сияқты үлкен тау сілемілермен қоршалған, осы тау сілемілер батыс Тянь-Шаньннің бөлігі болып табылады. Парк аймағында көптеген өзеңдер мен бұлақтар ағып жатыр. Фестиваль қатысушылары парк аймағымен танысып, шатыр лагерін құрды, содан соң БҰҰДБ-мен бірге «Қоршаған орта мен климаттың өзгеруі» тақырыбына семинар өткізді. Фестиваль қатысушылары баяндамалармен сөз сөйледі, ең жақсы баяндамаларға жүлделер мен сыйлықтар берілді.

1 орын: Гиричев Роман (М.Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті) «Төмен көміртекті ортаны қалыптастырудағы органикалық ауыл шаруашылығы» тақырыбындағы баяндама;
2 орын: Алдаңғарова Гүмісай, Сыдық Таңсұлу (М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті) «Климаттың өзгеруіне қарсы күреске және климаттың өзгеруіне бейімделу контексіндегі қоршаған орта»
3 орын: Шанабек Жүнісәлі (QazaqGeo-нің мүшесі).

Келесі күні фестиваль қатысушылары 2200 метрлік шыңды алды, лагерьден шыңға дейінгі жолдың жалпы ұзындығы 8,5 км-ді құрады. Шыңда қатысушыларды төменгі Сайрам көліне әдемі көрініс күтіп тұрды, физикалық дайындығы жақсырақ болған қатысушылар жоғарғы Сайрам көліне жоғары көтерілді. Фестивальдің жабылуы қатысушыларды марапарттау рәсімі мен концерттік бағдарламамен аяқталды, осы концерт барысында қатысушылар қалауларын айтып аспанға, ауа шарларын ұшырды. 19 тамыз фестивальдің соңғы күні болды, бұл күні қатысушылар туған қалаларына қайтты.

Қорытындылай келе, «Хан - Қорық» фестивалі осымен 2-рет өткізіліп отырғанын ескере кеткіміз келеді. Өткен жылы осы іс-шара Қарағанды облысындағы Ұлытау кентінде өтті, содан кейін осы фестивальді жыл сайын өткізуге деген шешім қабылданды. Осы фестивальді өткізу әр түрлі қалалар мен өңірлерден келген жастардың мәдени әрі рухани байлығын молайтып, өзара жеке қарым-қатынастарын дамытып, Қазақстанның тарихы мен мәдениетімен таныстыруға мүмкіндік туғызады.
2016-жылғы 15 тамыздан бастап 19 тамыз аралығында Оңтүстік Қазақстан облысында «Хан Қорық» жастар фестивалі өтті.

Фестиваль Шымкент – Түркістан – Сайрам-Өгем мемлекеттік ұлттық табиғи паркі – Шымкент бағдары бойынша өтті. Фестиваль қатысушылары жастар, Қазақстан ЖОО-ның студенттері және QazaqGeo-нің мүшелері болды. Фестиваль 15 тамызда басталды, қатысушылар Шымкент қаласынан Түркістанға қарай беттеді. Түркістан жолында қатысушылар бірнеше тарихи ескерткіштерге барды.

Бірінші аялдама Домалақ ана кесенесі болды. Домалақ ана Ұлы жүздің ата-бабасы болып есептеледі. Оның шынайы есімі - Нұрила, ол Мақтым Ағзым қожаның немересі, сондай-ақ Бәйдібектің жұбайы. Халық әңгімелеріне сенетін болсақ, Нұрила бүйрек бетті, мықты әйел болған, сондықтан оны басында Дихнат мама, кейін Домалақ ана деп атап кетіпті, Домалақ ана парсы тілінен Қасиетті ана деп аударылады.
Домалақ ана кесенесіне барған соң, біз Бәйдібек ауданындағы «Ақмешіт» үңгіріне бардық. Осы үңгірдің тереңдігі 25 метрді құрайды. Аңыз бойынша осы үңгір 10-мыңдық әскер үшін баспана болды. Қазіргі таңда осы жер көптеген адамдардың қажылыққа баратын жеріне айналды.

Келесі аялдама Шаян ауылындағы Аппақ Ишан кесенесі болды. Кесене ХІХ ғасырдың ескерткіші болып табылады. Кесене мешіт-медерсе болып ежелден қызмет етті, бүгінгі таңда кесене мұражай ретінде қызмет етуде, сондай-ақ кесенедегі мешіт қазіргі уақытқа дейін әрекет етуде.

Аппақ Ишан кесенесіне барған соң, фестиваль қатысушылары Арыстанбаб кесенесіне келді. Арыстанбаб - суфизмді қолдаушы, танымал, қасиетті Қожа Ахмет Яссауидің ұстазы. Кесене дәліз, сиыну бөлмесі және Арыстанбабтың өзі және басқа да қасиетті сенімді адамдары жерленген бөлме сияқты бірнеше бөлек бөлмеден тұрады.

Фестивальдің бірінші күнінің соңғы аялдмалары көне қалалар Отырар мен Сауран болды. Отырар - Ұлы Жібек жолында маңызды стратегиялық нысандардың бірі болған, Қазақстанның көне қалаларының бірі. Сондай-ақ, Отырар моңғол басқыншылығы кезінде 6 ай ішінде Шыңғысханның қоршауына төтеп берді. Бүгінгі таңда қаладан тек қираған үйінділер ғана қалды. Сауран - ең танымал сауда қалаларының бірі. Қала Ұлы Жібек жолының бөлігіне айналды. Фестивальдің алғашқы күні осындай оқиғаға толы болды.

Фестивальдің екінші күні де қызықты өтті. Алғашқы барған нысанымыз Қожа Ахмет Яссауидің кесенесі болды. Қожа Ахмет Яссауи – ақын, уағыздаушы, бүкіл әлемнің мұсылмандары арасында өте әйгілі тұлға, сондай-ақ Орта Азияда ислам уағыздаушысы. Қасиетті сопы оқиғаға толы өмір кешіп, 67 жасында көз жұмды. 1385- жылы Темірланның бұйрығымен оны жерлеген жерде Қожа Ахмет Яссауи кесенесі салынды. Кесене негізгі сегіз бөлмеден тұрады, олар өзара күмбезі бар бас бөлемемен біріктірілген, онда әйгілі Тайқазан тұр. Сонымен қатар кесене аймағында Темірланның шөбересі Рабиға Бегім сұлтанның кесенесі, Есім ханның кесеңесі, кітапханада да орналасқан. Сондай-ақ кесене маңайында Қожа Ахмет Яссауидің үйі, жер асты мешіті мен монша орналасқан.

Фестивальдің екінші күні, Х.А.Яссауи атындағы ХҚТУ-да өткен студенттік конференциямен аяқталды. Конференция барысында студенттер өз ЖОО-мен таныстырды.

Үшінші күні фестиваль қатысушылары Оңтүстік Қазақстан облысы, Ордабасы ауданы, Темірлан ауылындағы Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы спорт-мұражайына барды. Қажымұқан Мұңайтпасов – танымал қазақ күресшісі мен цирк артісі. Бірнеше рет, 1908, 1909, 1911, 1913 және 1914-жылдары кәсіпқойлар арасындағы классикалық күрес бойынша әлем чемпионнаттарының жеңімпазы болды. Ол - француз күресі бойынша әлем чемпионы дәрежесіне ие болған, әлем, ресейлік, өңірлік чемпионаттарда, содан кейін суперауыр салмақтар арасындағы классикалық күрес бойынша жалпы одақтық чемпионаттарда көп рет жеңімпаз болған алғашқы қазақ. Әр түрлі сынамалы елу шақты марапаттар мен медальдардің иесі.

Мұражайдан соң фестиваль қатысушылары Сайрам-Өгем МҰТП-нің таулары жағына қарай жылжыды. Ұлттық парк Өгем, Қаржантау, Боролдайтау сияқты үлкен тау сілемілермен қоршалған, осы тау сілемілер батыс Тянь-Шаньннің бөлігі болып табылады. Парк аймағында көптеген өзеңдер мен бұлақтар ағып жатыр. Фестиваль қатысушылары парк аймағымен танысып, шатыр лагерін құрды, содан соң БҰҰДБ-мен бірге «Қоршаған орта мен климаттың өзгеруі» тақырыбына семинар өткізді. Фестиваль қатысушылары баяндамалармен сөз сөйледі, ең жақсы баяндамаларға жүлделер мен сыйлықтар берілді.

1 орын: Гиричев Роман (М.Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті) «Төмен көміртекті ортаны қалыптастырудағы органикалық ауыл шаруашылығы» тақырыбындағы баяндама;
2 орын: Алдаңғарова Гүмісай, Сыдық Таңсұлу (М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті) «Климаттың өзгеруіне қарсы күреске және климаттың өзгеруіне бейімделу контексіндегі қоршаған орта»
3 орын: Шанабек Жүнісәлі (QazaqGeo-нің мүшесі).

Келесі күні фестиваль қатысушылары 2200 метрлік шыңды алды, лагерьден шыңға дейінгі жолдың жалпы ұзындығы 8,5 км-ді құрады. Шыңда қатысушыларды төменгі Сайрам көліне әдемі көрініс күтіп тұрды, физикалық дайындығы жақсырақ болған қатысушылар жоғарғы Сайрам көліне жоғары көтерілді. Фестивальдің жабылуы қатысушыларды марапарттау рәсімі мен концерттік бағдарламамен аяқталды, осы концерт барысында қатысушылар қалауларын айтып аспанға, ауа шарларын ұшырды. 19 тамыз фестивальдің соңғы күні болды, бұл күні қатысушылар туған қалаларына қайтты.

Қорытындылай келе, «Хан - Қорық» фестивалі осымен 2-рет өткізіліп отырғанын ескере кеткіміз келеді. Өткен жылы осы іс-шара Қарағанды облысындағы Ұлытау кентінде өтті, содан кейін осы фестивальді жыл сайын өткізуге деген шешім қабылданды. Осы фестивальді өткізу әр түрлі қалалар мен өңірлерден келген жастардың мәдени әрі рухани байлығын молайтып, өзара жеке қарым-қатынастарын дамытып, Қазақстанның тарихы мен мәдениетімен таныстыруға мүмкіндік туғызады.
20-08-2016
Поделитесь в соцсетях:
Поделитесь в соцсетях:
ПОКАЗАТЬ ЕЩЕ НОВОСТИ
ЕЩЕ НОВОСТИ