Қазақстанда Пржевальский жылқысын қайта интродукциялау

Пржевальский жылқысы - біздің заманымызға дейін сақталып қалған, жабайы Жылқылар түрінің жалғыз өкілі. Бұл түр Табиғи ресурстарды және табиғатты қорғаудың халықаралық одағының (IUCN) Қызыл тізіміне Endangered (Қатерлі) категориямен және Құрып кету қаупі төнген жабайы фауна мен флора түрлерімен халықаралық сауда туралы конвенцияның І қосымшасына енгізілген (CITES).

Қазақстанда Пржевальский жылқысын қайта интродукциялау

Пржевальский жылқысы - біздің заманымызға дейін сақталып қалған, жабайы Жылқылар түрінің жалғыз өкілі. Бұл түр Табиғи ресурстарды және табиғатты қорғаудың халықаралық одағының (IUCN) Қызыл тізіміне Endangered (Қатерлі) категориямен және Құрып кету қаупі төнген жабайы фауна мен флора түрлерімен халықаралық сауда туралы конвенцияның І қосымшасына енгізілген (CITES).
Фото: q-g.kz
Фото: q-g.kz
Ұйымдастырушылар: «Қазақстан биоалуантүрлілікті сақтау ассоциациясы» РҚБ (ҚБСА)

Мерізімдері: Бірінші кезең- 2014-2015 жж.

Description:

  1. Орталық Қазақстанда және жалпы Қазақстанда Пржевальский жылқысын қайта қалпына келтіру бағдарламасын қалыптастыру
  2. «0» категориясымен – жоғалып кеткен, елде осы түрдін нормативті қайта қалпына келтіру негізі үшін, Пржевальский жылқысын Қазақстанның Қызыл кітабына енгізу
  3. Пржевальский жылқысын реинтродукциялау бойынша Монғолия тәжірибесін зерделеу
  4. ҚБСА жүргізіліп жатқан, жұмыстар шеңберінде, «Алтын Дала» қорығыдағы торларға Германиядан жылқылардың бірінші партиясын тасымалдау
Пржевальский жылқысы - біздің заманымызға дейін сақталып қалған, жабайы Жылқылар түрінің жалғыз өкілі. Бұл түр Табиғи ресурстарды және табиғатты қорғаудың халықаралық одағының (IUCN) Қызыл тізіміне Endangered (Қатерлі) категориямен және Құрып кету қаупі төнген жабайы фауна мен флора түрлерімен халықаралық сауда туралы конвенцияның І қосымшасына енгізілген (CITES).

Осы жануарлардың соңғы таралу аймағы батыс Моңғолия болған, мұнда олар ХХ ғасырдың 70-ші жылдарынан бастап мүлде кездеспеген. Қазіргі кезде Пржевальский жылқылары бірқатар зообақтарда және тәлімбақтарда, өсіру орталықтарында және әлемнің кейбір ерекше қорғалатын табиғи аймақтарында ұсталады және бағылып өсірілуде.

Пржевальский жылқысы – құрғақ бетегелі-жусанды даланы мекендеуші. Тарихи ертеде Пржевальский жылқысының таралу аймағы Қазақстаннан Тянь-Шань баурайына және Моңғол Алтайына дейінгі азия даласының кең аймағын алған, сонымен қатар сол кезде кең таралған жабайы жылқының бір түршесі бола отыра, қазіргі Қазақстан аумағының маңызды бөлігінде таралған.

Пржевальский жылқыларының жойылып кету себептерінің арасында араттарда оқпен ататын қарудың пайда болуын, 40-шы жылдардағы ату, бірнеше қатаң қыс және жайлымдық жерлер мен суаттарды шаруашылыққа пайдалануды айтады. Алайда басты себебі, адамдар қолайлы мекендеу жерлерінен – бетегелі-жусанды және басқа да құрғақ дала түрлерінен шөлге ығыстырыуы. Осы себептен, мысалы, Қазақстанда жабайы жылқылар құландардан бұрын жүз жылға ерте құрып кетті.

Пржевальский жылқыларының еркін популяциян құру жөніндегі бірінші жоба Қазақстанда 2003 жылы өз аумағында ұлттық парк Алтын-Эмель Мюнхен және Алматы зообақтарымен, ҚР БҒМ-нің Зоология институтымен бірлесіп іске қосылды. Барлығы 14 бас әкелінді, олардан 2003 жылы сегіз (4 айғыр және 4 бие), ал 2008ж. – тағы да алты (3 айғыр және 3 бие) әкелінді. «Алтын-Эмель» МҰТП аумағында Пржевальский жылқылары ұсталып, еркіндікке жіберілді. Қазіргі кезде Парктегі Пржевальский жылқыларының саны 10 бас құрайды, сонымен бірге 2 айғыр ұлттық парктен тыс уақытша ұсталуда (Алматы зообағында және «Тау Самал» ЖШС). Сонымен қатар, тағы да Пржевальский жылқыларының оны Қазақстанның зообақтарында ұсталып бағылуда: Алматылық зообағында төрт), Шымкенттік зообақта (төрт) және Қарағанды зообақта (екі).
2014 жылы Қазақстандық ұлттық географиялық қоғам РҚБ, Биотүрлілікті сақтау Қазақстандық ассоциациясы РҚБ бірлесіп Пржевальский жылқысын реинтродукциялау бағдарламасы әзірленді.
Ұйымдастырушылар: «Қазақстан биоалуантүрлілікті сақтау ассоциациясы» РҚБ (ҚБСА)

Мерізімдері: Бірінші кезең- 2014-2015 жж.

Description:

  1. Орталық Қазақстанда және жалпы Қазақстанда Пржевальский жылқысын қайта қалпына келтіру бағдарламасын қалыптастыру
  2. «0» категориясымен – жоғалып кеткен, елде осы түрдін нормативті қайта қалпына келтіру негізі үшін, Пржевальский жылқысын Қазақстанның Қызыл кітабына енгізу
  3. Пржевальский жылқысын реинтродукциялау бойынша Монғолия тәжірибесін зерделеу
  4. ҚБСА жүргізіліп жатқан, жұмыстар шеңберінде, «Алтын Дала» қорығыдағы торларға Германиядан жылқылардың бірінші партиясын тасымалдау
Пржевальский жылқысы - біздің заманымызға дейін сақталып қалған, жабайы Жылқылар түрінің жалғыз өкілі. Бұл түр Табиғи ресурстарды және табиғатты қорғаудың халықаралық одағының (IUCN) Қызыл тізіміне Endangered (Қатерлі) категориямен және Құрып кету қаупі төнген жабайы фауна мен флора түрлерімен халықаралық сауда туралы конвенцияның І қосымшасына енгізілген (CITES).

Осы жануарлардың соңғы таралу аймағы батыс Моңғолия болған, мұнда олар ХХ ғасырдың 70-ші жылдарынан бастап мүлде кездеспеген. Қазіргі кезде Пржевальский жылқылары бірқатар зообақтарда және тәлімбақтарда, өсіру орталықтарында және әлемнің кейбір ерекше қорғалатын табиғи аймақтарында ұсталады және бағылып өсірілуде.

Пржевальский жылқысы – құрғақ бетегелі-жусанды даланы мекендеуші. Тарихи ертеде Пржевальский жылқысының таралу аймағы Қазақстаннан Тянь-Шань баурайына және Моңғол Алтайына дейінгі азия даласының кең аймағын алған, сонымен қатар сол кезде кең таралған жабайы жылқының бір түршесі бола отыра, қазіргі Қазақстан аумағының маңызды бөлігінде таралған.

Пржевальский жылқыларының жойылып кету себептерінің арасында араттарда оқпен ататын қарудың пайда болуын, 40-шы жылдардағы ату, бірнеше қатаң қыс және жайлымдық жерлер мен суаттарды шаруашылыққа пайдалануды айтады. Алайда басты себебі, адамдар қолайлы мекендеу жерлерінен – бетегелі-жусанды және басқа да құрғақ дала түрлерінен шөлге ығыстырыуы. Осы себептен, мысалы, Қазақстанда жабайы жылқылар құландардан бұрын жүз жылға ерте құрып кетті.

Пржевальский жылқыларының еркін популяциян құру жөніндегі бірінші жоба Қазақстанда 2003 жылы өз аумағында ұлттық парк Алтын-Эмель Мюнхен және Алматы зообақтарымен, ҚР БҒМ-нің Зоология институтымен бірлесіп іске қосылды. Барлығы 14 бас әкелінді, олардан 2003 жылы сегіз (4 айғыр және 4 бие), ал 2008ж. – тағы да алты (3 айғыр және 3 бие) әкелінді. «Алтын-Эмель» МҰТП аумағында Пржевальский жылқылары ұсталып, еркіндікке жіберілді. Қазіргі кезде Парктегі Пржевальский жылқыларының саны 10 бас құрайды, сонымен бірге 2 айғыр ұлттық парктен тыс уақытша ұсталуда (Алматы зообағында және «Тау Самал» ЖШС). Сонымен қатар, тағы да Пржевальский жылқыларының оны Қазақстанның зообақтарында ұсталып бағылуда: Алматылық зообағында төрт), Шымкенттік зообақта (төрт) және Қарағанды зообақта (екі).
2014 жылы Қазақстандық ұлттық географиялық қоғам РҚБ, Биотүрлілікті сақтау Қазақстандық ассоциациясы РҚБ бірлесіп Пржевальский жылқысын реинтродукциялау бағдарламасы әзірленді.
Поделитесь в соцсетях:
Поделитесь в соцсетях:
ПОКАЗАТЬ ЕЩЕ НОВОСТИ
ЕЩЕ НОВОСТИ