Cолтүстік қазақстан облысында бердвочинг желісін дамыту

Қазақстандық Ұлттық Географиялық Қоғамы (ҚҰГҚ) Солтүстік Қазақстан облысында бердвочинг желісін дамыту жобасын жүзеге асыруда. Осы жоба бойынша жұмысты атқаруға грантты ҚҰГҚ-ның солтүстікқазақстандық бөлімшесі ұтты.

Cолтүстік қазақстан облысында бердвочинг желісін дамыту

Қазақстандық Ұлттық Географиялық Қоғамы (ҚҰГҚ) Солтүстік Қазақстан облысында бердвочинг желісін дамыту жобасын жүзеге асыруда. Осы жоба бойынша жұмысты атқаруға грантты ҚҰГҚ-ның солтүстікқазақстандық бөлімшесі ұтты.
Фото: q-g.kz
Фото: q-g.kz
Қазақстандық Ұлттық Географиялық Қоғамы (ҚҰГҚ) Солтүстік Қазақстан облысында бердвочинг желісін дамыту жобасын жүзеге асыруда. Осы жоба бойынша жұмысты атқаруға грантты ҚҰГҚ-ның солтүстікқазақстандық бөлімшесі ұтты.

Бердвочинг деген құлазыған қу далада мекендейтін құстарды бақылау, әуесқойлық түрде оқып-зерттеу. Суда жүретін құстардың күйлерін анықтайтын жергілікті су қоймалырының жағдайына байланысты осындай қызмет түрімен айналысуға мұқтаждық туып отыр. Адамның шаруашылық қызметі, табиғи құбылыстар біздің көлдеріміз мен батпақтарымызға үнемі жағымды әсер ете бермейді. Ғалымдар су айдынының деңгейінің тұрақтануының жеке фазаларына және тіпті оның жүйелі түрде көтерілуіне қарамастан, көлдердің толық тереңдігі төмендеп бара жатқанын айрықша атайды. Мәселен, гидрометеорологтардың мәліметтері бойынша 1988 жылдан бастап 2014 жылға дейін 26 жылдың ішінде Мамлют ауданындағы Круглое көлінің деңгейі шамамен екі ретке төмендеді. Дәл осындай жағдай басқа су қоймаларының қатарына да тән. Бұл жепшөп қорының қатты өсіп кету мен сарқылуына және мұның салдарынан сумен жүретін құстардың алқаптарының және құстардың өздерінің сандарының азаюына алып келеді. Браконерьерлік те, үлкен залал келтіреді.

«Солтүстік Қазақстан облысында бердвочинг желісін дамыту жобасы» қоршаған ортаның проблемаларын шешуге құштар адамдардың әуесқойлық қызметінің осы түрін әйгілеуге, олардың қатарын көбейтуге және атап айтқанда, облыстың су қоймаларында суда жүретін құстардың жағдайын оқып-зерттеуге баулуға бағытталған. Жоба аясында ғылыми-танымдық экспедициясы ұйымдастырылатын болады, оның құрамында Манаш Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің ғалымдары, студенттері, Бескөл орта мектеп-гимназиясының, Петропавл қаласының эстетикалық тәрбие беретін №8 орта мектеп-кешенінің оқушылары бар. Бақылау кездерінде ұшқышсыз ұшу аппараты мен фото тұзақтар сияқты жаңа технологияларды пайдалану жоспарлануда. Осының арқасында құстардың саны туралы мәліметтермен қатар қызықты фотосуреттері мен бейнематериалдары жасалынатын болады. Түсірілген сюжеттерді мектептер мен жоғарғы оқу орындарында, тақырыптық үйірмелер сабақтарында көрсетуге болатын Қазақстанның құстары туралы деректі фильмдерді шығаруда пайдалануға болады. Сонымен қатар бейнероликтерді жасау, мектептер мен мұражайларда фотосуреттер көрмелерін ұйымдастыру да жоспарлануда.
Сергей ПАШКОВ,

Солтүсітк Қазақстан облысындағы

ҚҰГҚ РҚБ өкілдігінің басшысы,

география ғылымдарының кандидаты

Қазақстандық Ұлттық Географиялық Қоғамы (ҚҰГҚ) Солтүстік Қазақстан облысында бердвочинг желісін дамыту жобасын жүзеге асыруда. Осы жоба бойынша жұмысты атқаруға грантты ҚҰГҚ-ның солтүстікқазақстандық бөлімшесі ұтты.

Бердвочинг деген құлазыған қу далада мекендейтін құстарды бақылау, әуесқойлық түрде оқып-зерттеу. Суда жүретін құстардың күйлерін анықтайтын жергілікті су қоймалырының жағдайына байланысты осындай қызмет түрімен айналысуға мұқтаждық туып отыр. Адамның шаруашылық қызметі, табиғи құбылыстар біздің көлдеріміз мен батпақтарымызға үнемі жағымды әсер ете бермейді. Ғалымдар су айдынының деңгейінің тұрақтануының жеке фазаларына және тіпті оның жүйелі түрде көтерілуіне қарамастан, көлдердің толық тереңдігі төмендеп бара жатқанын айрықша атайды. Мәселен, гидрометеорологтардың мәліметтері бойынша 1988 жылдан бастап 2014 жылға дейін 26 жылдың ішінде Мамлют ауданындағы Круглое көлінің деңгейі шамамен екі ретке төмендеді. Дәл осындай жағдай басқа су қоймаларының қатарына да тән. Бұл жепшөп қорының қатты өсіп кету мен сарқылуына және мұның салдарынан сумен жүретін құстардың алқаптарының және құстардың өздерінің сандарының азаюына алып келеді. Браконерьерлік те, үлкен залал келтіреді.

«Солтүстік Қазақстан облысында бердвочинг желісін дамыту жобасы» қоршаған ортаның проблемаларын шешуге құштар адамдардың әуесқойлық қызметінің осы түрін әйгілеуге, олардың қатарын көбейтуге және атап айтқанда, облыстың су қоймаларында суда жүретін құстардың жағдайын оқып-зерттеуге баулуға бағытталған. Жоба аясында ғылыми-танымдық экспедициясы ұйымдастырылатын болады, оның құрамында Манаш Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің ғалымдары, студенттері, Бескөл орта мектеп-гимназиясының, Петропавл қаласының эстетикалық тәрбие беретін №8 орта мектеп-кешенінің оқушылары бар. Бақылау кездерінде ұшқышсыз ұшу аппараты мен фото тұзақтар сияқты жаңа технологияларды пайдалану жоспарлануда. Осының арқасында құстардың саны туралы мәліметтермен қатар қызықты фотосуреттері мен бейнематериалдары жасалынатын болады. Түсірілген сюжеттерді мектептер мен жоғарғы оқу орындарында, тақырыптық үйірмелер сабақтарында көрсетуге болатын Қазақстанның құстары туралы деректі фильмдерді шығаруда пайдалануға болады. Сонымен қатар бейнероликтерді жасау, мектептер мен мұражайларда фотосуреттер көрмелерін ұйымдастыру да жоспарлануда.
Сергей ПАШКОВ,

Солтүсітк Қазақстан облысындағы

ҚҰГҚ РҚБ өкілдігінің басшысы,

география ғылымдарының кандидаты
Поделитесь в соцсетях:
Поделитесь в соцсетях:
ПОКАЗАТЬ ЕЩЕ НОВОСТИ
ЕЩЕ НОВОСТИ